Κατερίνα Κοντογούρη, Ψυχολόγος
Για να ορίσουμε τον όρο συναισθηματική διαταραχή, στην οποία συμπεριλαμβάνεται και η κατάθλιψη χρειάζεται πρώτα από όλα να εξηγήσουμε τα συμπτώματα αλλά κυρίως το χρόνο διάρκειας της ψυχικής νόσου.
Το καταθλιπτικόμορφο στοιχείο προέρχεται από ένα έντονο και επίμονο αίσθημα θλίψης στα παιδιά ή έφηβους το οποίο δεν υποχωρεί. (Τουλάχιστον υφίσταται παρατεταμένα,επί δύο συνεχόμενες εβδομάδες. )
Η κατάθλιψη θεωρείται ένα σοβαρό πρόβλημα ψυχικής υγείας ούσα εντελώς διαφορετική από την κλινική κατάθλιψη. Μια κλινική κατάθλιψη έγκειται στο αίσθημα κακής διάθεσης ή λύπης όταν το παιδί βιώνει ένα πένθος έπειτα από την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου.
Σε όλες τις μορφές κατάθλιψης(πχ δυσθυμική διαταραχή, μείζον, διπολική ,διαταραχή προσαρμογής με καταθλιπτική διάθεση)υπάρχουν τουλάχιστον πέντε συμπτώματα στα οποία οι γονείς χρειάζεται να δώσουν ιδιαίτερη σημασία.
Α) Το επίμονο συναίσθημα θλίψης και απελπισίας. Το παιδί ή ο έφηβος κλαίει είτε υπάρχει αυξημένη ευερεθιστικότητα(ο θυμός και εκνευρισμός με το παραμικρό, όπου δεν είναι διαχειρίσιμο)
Β)Μειωμένη ευχαρίστηση ή ανηδονία και αποχή από αγαπημένες δραστηριότητες.
Γ) Προβλήματα στον ύπνο είτε στη λήψη τροφής.
Δ)Αίσθημα εύκολης κόπωσης.
Ε)Ψυχοκινητική επιβράδυνση ή ψυχική διέγερση.
ΣΤ) Αυτοκτονικός ιδεασμός.
Ζ)Αισθήματα αναξιότητας ή έντονα συναισθήματα ενοχής(πχ δεν αξίζω τίποτα, εγώ φταίω για όλα).
Γενικότερα το παιδί/έφηβος νιώθει ευάλωτος, αδύναμος με έκπτωση λειτουργικής συμπεριφοράς στην καθημερινότητά του.
Η απομάκρυνση από τους φίλους ,η απομόνωση, μπορούν να εκδηλωθούν ως σημάδια καταθλιπτικής διαταραχής .
Τα αίτια της κατάθλιψης είναι πολυπαραγοντικά .
Σε πρώτο πλάνο υπάρχει η προδιάθεση(κληρονομικότητα) από την οικογένεια, καθώς και η πυροδότηση στρεσογόνων γεγονότων ζωής .Η δυσλειτουργική δυναμική της οικογένειας και η πιθανή ύπαρξη σωματικών ασθενειών διαδραματίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο.
Αξίζει να αναφέρουμε, ότι η παιδική/εφηβική κατάθλιψη διαφέρει σε μερικά σημεία από την κατάθλιψη ενηλίκων. Ακριβώς γι' αυτό, όταν πρόκειται για αρκετά μικρές ηλικίες πολύ πιθανόν να περάσει απαρατήρητη.
Εν κατακλείδι, η έγκαιρη ανίχνευση της κατάθλιψης καθώς και η αναζήτηση επαγγελματικής βοήθειας διευκολύνει
την ανεύρεση λύσεων.
Η οικογένεια χρειάζεται απαραιτήτως να κινητοποιηθεί σύντομα, με άμεση επίσκεψη σε ειδικό και να μην στηρίζεται στην πεποίθηση ότι το παιδί μπορεί να καταφέρει να ξεπεράσει μόνο του το πρόβλημα με την βοήθεια των γονέων, των φίλων, συγγενών κ.ο.κ .
Η γνωσιακή/συμπεριφορική ψυχοθεραπεία, στοχεύει στην αλλαγή τρόπου σκέψης και βοηθά σημαντικά στην βελτίωση καθώς και στην διαχείριση μιας καταθλιπτικής διαταραχής.
Bιβλιογραφία: Δρ .Ιωάννα Γιαννοπούλου Παιδοψυχίατρος.
Αποστάγματα προσωπικών σημειώσεων και σκέψεων, Κοντογούρη Κατερίνα (MSc)Κλινική Ψυχολόγος. /Σχολική Ψυχολόγος
